Muurschildering Kloostersteeg “Een huis om bij stil te staan als je boodschappen doet”

Overzicht samengesteld door: Herman van Rens, S.H.O.B. november 2021

Omschrijving:

  • Muurschildering op de voormalige verblijfplaats van het Sinti-gezin Mannele Franz en de Rijksduitser Frits Linke
  • Plaquette op de muur van het pand met een korte beschrijving van de gebeurtenissen, die hier hebben plaatsgevonden
  • Dit monument is verbonden met de luistersteen van de Liberation Route aan de Maastrichterlaan t.o. Jan Linders

Initiatiefnemer:

Herman van Rens, Stichting Herdenking Oorlogsslachtoffers Beek, die de projectontwikkelaar verzocht de vergevorderde afbraakplannen van het pand te herzien.

Locatie:

Kloostersteeg 3, Beek, nabij supermarkt Jan Linders

Omschrijving en symboliek van het gedenkteken:

MuurschilderingKloosterstraatDe afbeelding op de gehele breedte van de muur is tweeledig: ze verbeeldt zowel de voormalige bewoners Mannele Franz als Frits Linke, die weten te ontsnappen aan de oorlog en uiteindelijk de vrijheid tegemoet gaan. De desertie van Frits is afgebeeld door een Duitse helm, die aan een tak van een boom is opgehangen (“aan de wilgen gehangen”). De vrijheid wordt weergegeven door een wegvliegende duif.

Het verhaal:

Na de inval van de Duitsers in mei 1940 werd de Rijks Duitser Frits opgeroepen voor dienst in het Duitse leger. Om principiële reden deserteerde hij. Op desertie stond de doodstraf; daarom dook Frits onder in een plaggenhut in de Peel bij Roggel. Zijn zolderkamer werd later tijdelijk ingenomen door het ouderechtpaar Mannele en Agnes Franz met hun twee kinderen.

In de vroege ochtend van 16 mei 1944 vond in heel Nederland een razzia plaats. Alle ‘zigeuners’ moesten worden opgehaald en overgebracht naar het kamp Westerbork, en van daar naar Auschwitz. Ook bij het huis aan de Kloostersteeg klopten twee Beekse politiemensen op de deur om Mannele te arresteren. Agnes wist de agenten echter zo lang aan de praat te houden bij de voordeur, dat Mannele de tijd had om via het zolderraampje aan de achterkant van het huis te ontkomen. Hij zocht en vond voor de rest van de oorlog een veilig onderkomen bij Frits Linke in zijn plaggenhut. Frits en Mannele overleefden de oorlog.

De symboliek is evident en uniek: een ter dood veroordeelde Duitser, die het leven redt van een eveneens ter dood veroordeelde “Zigeuner”.

Ontwerper:

Jerome Paumen, Wehrung/Studio Pas Architecten in samenspraak met Gerrit Janssen van Projectontwikkelaar Suyderland (pandeigenaar) met veel oog voor de historie.

Jerome tekende voor het totale herziene herinrichtingsplan, waarbij het pand niet werd afgebroken, maar werd gerenoveerd.

Schilderwerk:

De contouren van het schilderwerk zijn aangebracht m.b.v. een modern computerprogramma onder leiding van Jeroen Paumen.

Datum onthulling:

Op maandag 25 april 2016 om 17.00 uur, door Burg. Christine van Basten-Boddin en Gerrit Janssen onder grote publieke belangstelling, ondanks de hevige regen. Onder de aanwezigen was Tim Linke, achterkleinkind van Frits Linke.

Sponsoren:

Projectontwikkelaar Suyderland en Wehrung/Studio Pas Architecten

Eigenaar muurschildering:

Pandeigenaar (momenteel projectontwikkelaar Suyderland)

Copyright design schilderwerk: Wehrung-Studio Pas Architecten Beek

Onderhoud en beheer:

Gemeente Beek

Adoptie:

Ja (I.v.m. privacy is geen naam genoemd)

Bronnen:

  • Herman van Rens, S.H.O.B.
  • Projectarchief 2016 S.H.O.B.
  • Foto: R.H.M. Göttgens, S.H.O.B.